Xíu mại là gì? Phân biệt dim sum và xíu mại Việt

Nếu bạn từng gọi một xửng xíu mại ở tiệm dim sum rồi lại thấy quán bánh mì đầu ngõ cũng bán "xíu mại", chắc hẳn bạn đã thắc mắc: rốt cuộc xíu mại là gì? Hai món cùng tên nhưng khác nhau gần như hoàn toàn. Một bên là viên hấp hở miệng trong xửng tre của người Hoa, một bên là viên thịt sốt cà chua chan vào ổ bánh mì nóng. Bài viết này giúp bạn phân biệt rõ ràng và hiểu vì sao cùng một cái tên lại dẫn tới hai món ăn khác biệt đến vậy.

Xíu mại là gì trong thế giới dim sum?

Trong ẩm thực dim sum, xíu mại (tiếng Quảng: siu mai, chữ Hán 燒賣) là một loại há cảo hấp để hở miệng. Vỏ bánh mỏng màu vàng nhạt được xếp quanh phần nhân, để lộ lớp nhân ra ngoài như một cái giỏ nhỏ. Nhân chủ yếu là thịt heo bằm trộn tôm, nêm cho vừa rồi hấp trong xửng tre. Điểm nhận diện quen thuộc nhất là chấm gạch cua hoặc trứng cá màu cam đỏ trên đỉnh mỗi viên.

Nguồn gốc từ điểm tâm Quảng Đông

Siu mai được xem là một trong những món kinh điển của dim sum Quảng Đông, xuất hiện trong văn hóa yum cha (uống trà ăn điểm tâm) của người Hoa. Từ Quảng Châu và Hong Kong, món này lan ra khắp thế giới theo cộng đồng người Hoa, mỗi nơi lại có một biến thể riêng. Ở nhiều vùng còn có phiên bản dùng thịt bò, nấm đông cô hoặc thêm hạt đậu Hà Lan trên mặt. Điểm chung là kỹ thuật gói hở miệng và cách hấp giữ cho nhân mềm mọng, ngọt tự nhiên.

Nguyên liệu và cách làm siu mai

Phần nhân truyền thống gồm thịt heo (thường lấy phần vai có chút mỡ để không bị khô), tôm tươi bằm thô, một ít nấm đông cô và gia vị như dầu mè, tiêu, đường, nước tương. Trộn đều tới khi nhân dẻo quánh rồi mới gói. Vỏ bánh là loại lá hoành thánh mỏng, cắt tròn, đặt nhân vào giữa rồi bóp nhẹ cho vỏ ôm quanh, chừa mặt trên hở ra. Sau đó xếp vào xửng tre và hấp khoảng mười phút. Vì để hở miệng nên siu mai chín nhanh, giữ được độ ẩm và không bị bở.

Xíu mại Việt Nam khác gì?

Đây là chỗ khiến nhiều người nhầm lẫn. Xíu mại Việt Nam không phải há cảo hấp mà là những viên thịt heo bằm tròn, nấu chín trong sốt cà chua sánh đỏ, đôi khi thêm củ sắn hoặc đậu để viên thịt mềm và ngọt. Người Việt thường ăn xíu mại chan sốt kèm ổ bánh mì nóng vào buổi sáng, hoặc ăn với cơm. Món này gần với dạng thịt viên sốt cà hơn là dim sum. Cùng một cái tên xíu mại nhưng cách chế biến, kết cấu và cách ăn hoàn toàn khác nhau.

Cách thưởng thức và biến tấu xôi xíu mại trứng muối

Siu mai kiểu dim sum ngon nhất khi ăn nóng ngay lúc vừa nhấc khỏi xửng, chấm chút nước tương pha giấm đỏ hoặc dầu ớt, uống kèm trà nóng để cân bằng vị béo. Còn ở Việt Nam, tinh thần viên thịt đậm đà của xíu mại được đưa vào nhiều món mới. Tại SuSuBao, chúng tôi kết hợp viên xíu mại với xôi và trứng muối để tạo nên món xôi xíu mại trứng muối: hạt xôi dẻo, viên thịt đậm vị, thêm lòng đỏ trứng muối bùi mặn. Toàn bộ dim sum tại SuSuBao được làm thủ công mỗi ngày, phục vụ tại sáu cơ sở ở TP.HCM (Quận 1 và Phú Nhuận), Hà Nội (Đống Đa và Cầu Giấy), Mỹ Tho và Biên Hòa.

Giờ thì bạn đã phân biệt được hai món cùng tên: dim sum siu mai hấp trong xửng tre, và xíu mại thịt viên sốt cà kiểu Việt. Nếu muốn thử một biến tấu ấm bụng, mời bạn đặt xôi xíu mại SuSuBao online hoặc ghé một trong sáu cơ sở để thưởng thức dim sum làm tươi mỗi ngày.

Câu hỏi thường gặp

Xíu mại dim sum và xíu mại Việt Nam có phải cùng một món không?

Không. Xíu mại dim sum (siu mai, 燒賣) là viên hấp hở miệng nhân thịt heo và tôm trong vỏ vàng mỏng. Xíu mại Việt Nam là viên thịt bằm nấu sốt cà chua, thường ăn kèm bánh mì. Chung tên nhưng cách làm và cách ăn khác hẳn nhau.

Nhân xíu mại dim sum truyền thống gồm những gì?

Nhân cơ bản gồm thịt heo bằm có chút mỡ, tôm tươi băm thô, đôi khi thêm nấm đông cô, nêm dầu mè, tiêu, đường và nước tương. Mặt trên thường điểm gạch cua hoặc trứng cá màu cam đỏ.

SuSuBao có bán xíu mại kiểu dim sum không?

SuSuBao làm dim sum thủ công mỗi ngày tại sáu cơ sở ở TP.HCM, Hà Nội, Mỹ Tho và Biên Hòa, và có món xôi xíu mại trứng muối. Bạn có thể đặt online hoặc ghé trực tiếp để thưởng thức.