Niên cao là gì? Bánh tổ và niên cao xào Thượng Hải

Niên cao là bánh làm từ bột gạo nếp, một món ăn gắn liền với Tết của người Hoa, có mặt trong cả hai phiên bản ngọt và mặn. Trong tiếng Hoa, niên cao viết là 年糕, trong đó "niên" nghĩa là năm và "cao" nghĩa là bánh, nhưng chữ "cao" này lại đồng âm với chữ "cao" mang nghĩa cao hơn. Vì vậy khi ăn niên cao ngày đầu năm, người ta gửi vào đó lời chúc năm mới cao hơn năm cũ, làm ăn thăng tiến, con cái học hành tiến bộ. Ở miền Nam Việt Nam, nhiều gia đình người Hoa gọi món này là bánh tổ.

Ý nghĩa tên gọi niên cao

Cái hay của niên cao nằm ở lối chơi chữ. Người Hoa rất chuộng những món ăn ngày Tết có tên mang điềm lành, và niên cao là ví dụ rõ nhất. Mỗi năm ăn một miếng bánh, mọi người nhắc nhau cùng vươn lên, mỗi năm một bậc. Chính lời chúc giản dị đó khiến niên cao trở thành món không thể thiếu trên bàn thờ và mâm cỗ đầu năm của nhiều gia đình gốc Hoa suốt nhiều đời.

Cũng vì mang ý nghĩa tốt lành nên niên cao thường được dùng làm quà biếu ngày Tết. Người ta gói bánh cẩn thận, mang tặng họ hàng và bạn bè như một cách gửi lời chúc năm mới hanh thông. Ở nhiều gia đình, chiếc bánh tổ để dành ăn dần suốt mấy ngày đầu năm, mỗi lần cắt một lát lại nhắc nhau về mong ước cùng nhau khá lên.

Hai kiểu niên cao phổ biến

Cùng một cái tên nhưng niên cao có hai hướng chế biến khác hẳn nhau, tùy vùng miền.

• Bánh tổ ngọt kiểu Quảng Đông: đây là kiểu quen thuộc với người Hoa ở Sài Gòn. Bột nếp trộn đường nâu rồi hấp lâu cho tới khi bánh dẻo quánh, ngả màu nâu cánh gián, thơm mùi đường thắng. Bánh để nguội sẽ cứng lại, khi ăn người ta cắt lát mỏng rồi chiên áp chảo cho mặt ngoài giòn, bên trong vẫn dẻo mềm. Có nhà còn nhúng qua trứng trước khi chiên.
• Niên cao mặn kiểu Thượng Hải: ở vùng Giang Nam và Thượng Hải, niên cao thường có dạng thanh dài hoặc lát bầu dục màu trắng, làm từ gạo nếp và gạo tẻ nên dai chứ không ngọt. Kiểu này dùng để xào hoặc nấu canh như một loại tinh bột, gần giống cách người Việt dùng bánh phở hay bánh canh.

Chính phiên bản mặn này làm nên món niên cao xào nổi tiếng của bàn ăn Thượng Hải. Bạn có thể tìm hiểu thêm về nét ẩm thực vùng này trong bài viết về ẩm thực Thượng Hải.

Cách ăn niên cao

Với bánh tổ ngọt, cách ăn quen thuộc nhất là cắt lát và chiên. Miếng bánh nóng vừa giòn vừa dẻo, vị đường nâu đậm đà, hợp nhâm nhi cùng tách trà trong mấy ngày Tết. Đây cũng là một trong những món ăn Tết của người Hoa gắn với nhiều ký ức tuổi thơ.

Với niên cao mặn kiểu Thượng Hải, món phổ biến nhất là xào cùng thịt heo thái sợi, cải thìa hoặc cải bẹ xanh, nêm chút xì dầu. Lát bánh dai thấm vị mặn ngọt của nước xào, ăn no và ấm bụng. Ngoài ra người ta còn nấu niên cao trong các món canh, lẩu hay xào cùng hải sản.

Dù ngọt hay mặn, niên cao đều mang trong mình lời chúc năm mới tốt hơn năm cũ. Nếu bạn muốn khám phá thêm hương vị Thượng Hải và các món điểm tâm kiểu Hoa, hãy xem qua thực đơn của SuSuBao.

Câu hỏi thường gặp

Niên cao là gì?

Niên cao (年糕) là loại bánh làm từ bột gạo nếp, gắn với Tết của người Hoa. Tên gọi đồng âm với "năm cao hơn", mang lời chúc năm mới thăng tiến hơn năm cũ. Món này có cả phiên bản ngọt và mặn.

Bánh tổ và niên cao có phải là một không?

Về cơ bản là cùng một món. Bánh tổ là cách gọi quen thuộc của người Hoa ở miền Nam Việt Nam cho kiểu niên cao ngọt kiểu Quảng Đông, làm từ bột nếp và đường nâu, hấp lâu cho dẻo.

Niên cao Thượng Hải khác bánh tổ ngọt ở chỗ nào?

Niên cao kiểu Thượng Hải có màu trắng, dai và không ngọt vì làm từ gạo nếp trộn gạo tẻ. Nó được dùng như một loại tinh bột để xào hoặc nấu canh, khác hẳn bánh tổ ngọt vốn cắt lát rồi chiên.

Cách ăn niên cao xào Thượng Hải thế nào?

Niên cao mặn thường được xào với thịt heo thái sợi, cải thìa hoặc cải bẹ xanh và chút xì dầu. Lát bánh dai thấm nước xào mặn ngọt, ăn no và ấm bụng. Ngoài ra còn có thể nấu canh hoặc bỏ vào lẩu.