Món ăn ngày Tết của người Hoa và ý nghĩa

Mỗi mùa xuân về, mâm cỗ đầu năm của người Hoa lại đầy ắp những món quen thuộc mà mỗi món đều mang một lời chúc riêng. Món ăn ngày Tết của người Hoa không chỉ để ăn cho ngon, mà còn để cả nhà cùng gửi gắm mong ước một năm mới sung túc, đủ đầy. Nhiều món trong số đó đã theo chân cộng đồng người Hoa đến Việt Nam và trở nên gần gũi với người Sài Gòn, Chợ Lớn. Hãy cùng đọc qua ý nghĩa của những món tiêu biểu nhất.

Vì sao món ăn ngày Tết của người Hoa lại nặng ý nghĩa?

Văn hóa ẩm thực Trung Hoa rất chuộng lối chơi chữ đồng âm. Tên một món ăn thường nghe giống với một từ mang điềm lành, thế là món đó được đưa lên mâm cỗ đầu năm như một lời cầu chúc. Vì vậy, món ăn ngày Tết của người Hoa gần như món nào cũng có câu chuyện đi kèm, từ hình dáng cho tới cách gọi tên.

• Đồng âm: tên món nghe giống từ chỉ tài lộc, dư dả, sum vầy.
• Hình dáng: món được nặn thành hình thỏi vàng, đồng tiền để cầu của cải.
• Màu sắc: màu đỏ và vàng tượng trưng cho may mắn và thịnh vượng.

Sủi cảo hình thỏi vàng cầu tài lộc

Ở nhiều gia đình người Hoa phương Bắc, sủi cảo là món không thể thiếu trong đêm giao thừa. Chiếc sủi cảo được nặn cong hai đầu, trông giống thỏi vàng, thỏi bạc mà người xưa dùng làm tiền. Ăn sủi cảo đầu năm mang ý nghĩa cầu cho một năm tiền vào như nước, của cải đầy nhà. Có nơi còn giấu một đồng xu sạch vào nhân, ai ăn trúng được xem là người gặp nhiều may mắn nhất trong năm.

Bánh tổ, niên cao và lời chúc năm mới cao hơn

Bánh tổ, tiếng Hoa gọi là niên cao, làm từ bột nếp và đường, dẻo quánh và ngọt đậm. Chữ "cao" trong niên cao đồng âm với chữ "cao" nghĩa là lên cao. Vì vậy ăn niên cao đầu năm là lời chúc năm mới cao hơn năm cũ, làm ăn tấn tới, con cái học hành tiến bộ, mọi việc mỗi năm một khá hơn. Miếng bánh dẻo dính cũng ngầm nhắc tới sự gắn kết bền chặt của các thành viên trong nhà.

Cá nguyên con, mì trường thọ và những món cầu chúc

Bên cạnh sủi cảo và bánh tổ, mâm cỗ đầu năm còn nhiều món mang lời chúc rõ ràng:

• Cá nguyên con: chữ "cá" (ngư) đồng âm với chữ "dư", nên món cá để nguyên con cả đầu lẫn đuôi mang ý "năm nào cũng có dư". Nhiều nhà giữ lại phần cá không ăn hết để lấy ý nghĩa dư dả sang năm mới.
• Mì trường thọ: sợi mì được kéo thật dài, khi ăn cố gắng không cắt đứt, tượng trưng cho lời chúc sống lâu, sức khỏe dài lâu.
• Quýt và cam: hai loại trái này màu vàng cam rực rỡ, tên gọi lại gần âm với chữ chỉ may mắn và vàng bạc, nên thường được bày mâm và làm quà biếu đầu năm.
• Rau cải làm gỏi: nhiều gia đình còn ăn món gỏi trộn đầu năm với mong muốn tài lộc dồi dào.

Bánh bao và điểm tâm ngày sum vầy

Trong không khí đoàn viên, bữa điểm tâm dim sum cũng là dịp để cả nhà quây quần bên bàn trà. Bánh bao tròn trịa, trắng mềm, tượng trưng cho sự sung túc và trọn vẹn. Một số loại bánh bao được tạo hình túi vàng, nhân ngọt hoặc mặn, gợi liên tưởng tới của cải gói ghém đầy đặn. Ngồi lại bên xửng bánh nóng, nhấp ngụm trà, kể nhau nghe chuyện một năm đã qua, đó mới là giá trị lớn nhất của mâm cỗ đầu xuân: sự đoàn tụ.

Mang tinh thần ngày Tết vào bữa ăn thường ngày

Điều đẹp nhất ở những món này là bạn không cần đợi tới Tết mới được thưởng thức. Một xửng bánh bao nóng, một phần sủi cảo hay dim sum vào cuối tuần cũng đủ để mang chút không khí sum vầy, ấm cúng vào bữa cơm gia đình. Hiểu ý nghĩa từng món, bạn sẽ thấy mỗi lần ngồi vào bàn ăn cùng người thân đều là một dịp đáng quý.

Nếu bạn muốn thưởng thức bánh bao, sủi cảo và dim sum kiểu Thượng Hải làm mới mỗi ngày, mời bạn xem qua thực đơn SuSuBao và chọn cho gia đình mình một bữa ngon đậm hương vị đoàn viên.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao người Hoa ăn sủi cảo ngày Tết?

Chiếc sủi cảo được nặn cong hai đầu trông giống thỏi vàng, thỏi bạc ngày xưa. Ăn sủi cảo đầu năm mang ý nghĩa cầu tài lộc, mong một năm mới tiền của đầy nhà.

Bánh tổ (niên cao) có ý nghĩa gì trong ngày Tết?

Chữ "cao" trong niên cao đồng âm với chữ "lên cao", nên bánh tổ tượng trưng cho lời chúc năm mới cao hơn năm cũ, làm ăn và mọi việc mỗi năm một tiến tới.

Tại sao mâm cỗ Tết người Hoa hay có cá nguyên con?

Chữ "cá" đồng âm với chữ "dư", nên món cá để nguyên con cả đầu lẫn đuôi mang ý nghĩa năm nào cũng có dư, dư dả sung túc quanh năm.