Dầu cháo quẩy là gì? Món quẩy chiên trong bữa sáng người Hoa
Nếu bạn từng chấm một thanh bột chiên vàng, dài và giòn xốp vào tô cháo nóng, thì đó chính là dầu cháo quẩy. Nhiều người còn gọi là giò cháo quẩy, quẩy hay quảy, tiếng Trung là 油条 (yau tiu, âm Hán Việt là du điều). Đây là món bột chiên quen thuộc trên bàn ăn sáng của người Hoa suốt hàng trăm năm. Trong bài này, chúng ta cùng tìm hiểu dầu cháo quẩy là gì, được làm ra sao, ăn kèm với gì và câu chuyện dân gian thú vị phía sau cái tên của nó.
Dầu cháo quẩy là gì?
Dầu cháo quẩy là món ăn làm từ bột mì nhào với men, chia thành từng thanh dài rồi thả vào chảo dầu nóng cho phồng lên, chín vàng, bên ngoài giòn mà bên trong rỗng xốp. Tên gọi trong tiếng Trung là 油条, nghĩa đen là "thanh dầu", chỉ hình dáng dài và cách chiên ngập dầu của món này. Người Hoa xem đây là một trong những món điểm tâm sáng phổ biến nhất, có mặt ở khắp các quầy hàng rong lẫn bàn ăn gia đình.
Điểm đặc trưng của dầu cháo quẩy là kết cấu. Khi chiên đúng cách, thanh bột nở gấp nhiều lần, tạo ruột rỗng nhẹ như bọt khí, còn lớp vỏ thì giòn tan. Vị của quẩy khá nhạt và hơi mặn, chính vì vậy nó thường không ăn riêng mà đóng vai trò món ăn kèm để chấm hoặc nhúng.
Dầu cháo quẩy được làm thế nào?
Cách làm dầu cháo quẩy nghe đơn giản nhưng đòi hỏi tay nghề để bột nở đẹp. Các bước cơ bản gồm:
- Nhào bột: bột mì trộn với nước, muối và chất làm nở, ủ cho bột nghỉ và lên men để có độ đàn hồi.
- Tạo hình cặp đôi: bột được cán thành dải, cắt thành thanh, rồi úp hai thanh chồng lên nhau và ấn nhẹ ở giữa. Đây là lý do quẩy truyền thống luôn dính thành cặp.
- Chiên ngập dầu: thả vào chảo dầu nóng già, dùng đũa lăn liên tục để thanh bột phồng đều, nở dài và vàng giòn.
Chính khâu ghép hai thanh bột và chiên ở nhiệt độ cao tạo nên hình dáng đặc trưng cùng phần ruột rỗng. Quẩy ngon là khi cắn vào nghe giòn, bên trong xốp nhẹ, không bị đặc hay ngấm dầu.
Dầu cháo quẩy ăn kèm với gì?
Sức hấp dẫn thật sự của dầu cháo quẩy nằm ở khả năng kết hợp. Bản thân quẩy vị nhạt, nên nó là bạn đồng hành hoàn hảo cho nhiều món nước:
- Cháo: đây là cặp đôi kinh điển. Bẻ quẩy thả vào tô cháo nóng, quẩy thấm nước cháo mềm ra nhưng vẫn giữ chút giòn, tạo cảm giác vừa mềm vừa sần.
- Sữa đậu nành: ở nhiều vùng của Trung Quốc, bữa sáng cổ điển là một ly sữa đậu nành nóng chấm cùng quẩy, béo ngậy và ấm bụng.
- Phở và hủ tiếu: tại Việt Nam, quẩy được cắt khúc ăn kèm phở, hủ tiếu hay bún, nhúng vào nước dùng cho mềm rồi cắn cùng.
Dù ăn theo kiểu nào, nguyên tắc chung vẫn là để quẩy chạm vào phần nước nóng, hút lấy vị đậm đà rồi bổ sung độ giòn xốp mà món nước không có.
Câu chuyện Tần Cối phía sau cái tên
Ít ai ngờ dầu cháo quẩy lại gắn với một truyền thuyết dân gian. Chuyện kể rằng vào thời Nam Tống, gian thần Tần Cối cùng vợ bị người dân căm ghét vì hãm hại vị tướng trung nghĩa Nhạc Phi. Để bày tỏ sự phẫn nộ, người bán hàng nặn hai thanh bột tượng trưng cho hai vợ chồng Tần Cối, dính vào nhau rồi thả vào chảo dầu sôi mà chiên. Món này ban đầu được gọi là "du tạc cối", nghĩa là "Tần Cối bị chiên trong dầu", sau rút gọn thành 油条.
Câu chuyện này giải thích vì sao quẩy truyền thống luôn là một cặp hai thanh dính nhau. Dù chỉ là giai thoại, nó cho thấy món ăn bình dị này đã ăn sâu vào đời sống và ký ức của người Hoa đến mức nào.
Dầu cháo quẩy trên bàn sáng người Thượng Hải
Với người Thượng Hải, dầu cháo quẩy là một phần của bộ tứ bữa sáng thân thuộc, bên cạnh sữa đậu nành, bánh bao và cơm nắm. Buổi sáng, người ta thường ghé quầy hàng mua một thanh quẩy nóng, cầm tay chấm cùng ly sữa đậu nành, hoặc gói vào cơm nắm ăn cho chắc bụng trước giờ làm. Đó là hình ảnh quen thuộc của một buổi sáng đô thị nhộn nhịp mà ấm áp.
Tại SuSuBao, chúng tôi mang tinh thần bữa sáng người Thượng Hải đến với Sài Gòn, nơi những món điểm tâm nóng hổi kể lại câu chuyện ẩm thực của một thành phố. Nếu bạn muốn hiểu thêm về nếp ăn sáng này, hãy đọc bài người Thượng Hải ăn sáng gì, khám phá thế giới món ăn Trung Quốc hoặc xem qua thực đơn SuSuBao để chọn cho mình một bữa sáng đúng điệu.
Câu hỏi thường gặp
Dầu cháo quẩy là gì?
Dầu cháo quẩy là món bột mì nhào men, tạo thành thanh dài rồi chiên ngập dầu cho phồng lên, ngoài giòn trong rỗng xốp. Tiếng Trung gọi là 油条, còn được gọi là giò cháo quẩy hay quẩy, là món điểm tâm sáng quen thuộc của người Hoa.
Vì sao dầu cháo quẩy luôn là hai thanh dính nhau?
Theo giai thoại dân gian, người xưa nặn hai thanh bột tượng trưng cho vợ chồng gian thần Tần Cối rồi chiên trong dầu để bày tỏ sự căm ghét. Vì vậy quẩy truyền thống luôn ghép hai thanh dính nhau, và cách ghép này cũng giúp bột nở phồng đẹp khi chiên.
Dầu cháo quẩy ăn kèm với gì ngon nhất?
Quẩy vị nhạt nên hợp nhất khi ăn kèm món nước nóng. Phổ biến nhất là chấm cháo và sữa đậu nành theo kiểu bữa sáng người Hoa. Tại Việt Nam, quẩy còn được cắt khúc ăn kèm phở, hủ tiếu hay bún, nhúng vào nước dùng cho mềm.
Dầu cháo quẩy có phải món của người Thượng Hải không?
Quẩy phổ biến khắp Trung Quốc, và với người Thượng Hải nó là một phần bộ tứ bữa sáng cùng sữa đậu nành, bánh bao và cơm nắm. Người ta thường ăn quẩy nóng chấm sữa đậu nành hoặc gói trong cơm nắm vào buổi sáng.